जर तुम्ही गर्भधारणेच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात असाल आणि तुमच्या डॉक्टरांनी हलक्या-फुलक्या हालचाली करण्याची परवानगी दिली असेल, तर काही सोपे आणि आरामदायी योगाभ्यास तुमच्या दैनंदिन जीवनाचा भाग बनू शकतात.
गरोदरपणाचा सुरुवातीचा काळ प्रत्येक स्त्रीसाठी खास असतो आणि या काळात अनेक बदल घडतात. या काळात हार्मोन्समध्ये बदल होतात, ज्यामुळे थकवा, सुस्ती, अस्वस्थता, मळमळ आणि झोपेच्या समस्या उद्भवू शकतात. त्यामुळे, आपले आरोग्य जपण्यासाठी महिलांनी सकस आहारासोबतच आपल्या दैनंदिन दिनचर्येत हलक्या शारीरिक हालचालींचा समावेश केला पाहिजे. योग उपयुक्त ठरू शकतो, परंतु गरोदरपणाच्या पहिल्या तीन महिन्यांत कोणत्याही प्रकारचा व्यायाम सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.
ALSO READ: नियमित योगाभ्यासाचे ६ आश्चर्यकारक फायदे; शरीर आणि मन राहील निरोगी!
योगाचा उद्देश गर्भवती महिलेला थकवणे हा नसून, तिला शारीरिक आणि मानसिकदृष्ट्या आरामदायी वाटण्यास मदत करणे हा आहे. तज्ञांच्या देखरेखीखाली केलेला सौम्य प्रसूतिपूर्व योग, श्वासावर नियंत्रण ठेवण्यास, तणाव कमी करण्यास आणि शरीराला आराम देण्यास मदत करू शकतो. तथापि, प्रत्येक स्त्रीची गर्भधारणा वेगळी असते, त्यामुळे सर्व योगासने प्रत्येकासाठी सुरक्षित नसतात.
जर तुम्ही गर्भधारणेच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात असाल आणि तुमच्या डॉक्टरांनी हलक्या हालचालींना परवानगी दिली असेल, तर काही सोपे आणि आरामदायी योगाभ्यास तुमच्या दैनंदिन जीवनाचा भाग बनू शकतात. चला, योग्य खबरदारी घेऊन कोणते योगाभ्यास करता येतात आणि कोणती आसने टाळली पाहिजेत याबद्दल जाणून घेऊया.
ALSO READ: वयाची पन्नाशी ओलांडली तरी राहा फिट आणि निरोगी; दररोज करा ही सोपी योगासने!
सुखासन आणि दीर्घ श्वासोच्छ्वास व्यायाम
गर्भधारणेच्या सुरुवातीच्या काळात, आरामात बसून सावकाश आणि नैसर्गिक श्वासोच्छ्वास केल्याने तुम्हाला मनःशांती मिळण्यास मदत होऊ शकते. पाठीला आधार देऊन आरामदायी स्थितीत बसा. नाकातून सामान्यपणे श्वास घ्या आणि सावकाश सोडा. श्वास रोखून धरणे किंवा जोर लावणे टाळा. चक्कर आल्यास किंवा अस्वस्थ वाटल्यास थांबा.
ALSO READ: मान आणि खांदे आखडल्याने त्रस्त आहात का? ही सोपी योगासने दररोज करा
बद्ध कोणासन
बद्ध कोणासन मध्ये पायांचे तळवे एकत्र ठेवून बसावे लागते. गरोदरपणात, हे आसन केवळ तुमच्या डॉक्टरांच्या किंवा प्रशिक्षित प्रसूतिपूर्व योग प्रशिक्षकाच्या परवानगीनेच, ताण न देता आणि आरामदायक मर्यादेतच करावे. हातांनी गुडघे खाली टेकवणे टाळावे आणि वेदना जाणवल्यास ताबडतोब थांबावे.
मार्जरी आसन
या व्यायामामध्ये हात आणि गुडघ्यांवर असताना पाठीचा कणा हळुवारपणे सरळ केला जातो. यामुळे काही महिलांना पाठीचा ताठरपणा कमी करण्यास मदत होऊ शकते. अगदी गर्भधारणेच्या सुरुवातीच्या काळातही, हा व्यायाम केवळ तुमच्या डॉक्टरांच्या परवानगीने आणि त्यामुळे अस्वस्थता होत नसल्यासच करावा. पोटावर दाब देणे किंवा पाठीला जास्त पीळ देणे टाळा.
आधारासह बसून हलके स्ट्रेचिंग करणे
भिंतीचा किंवा उशीचा आधार घेऊन बसणे आणि हळूहळू खांदे सैल सोडणे हा शरीर शिथिल करण्याचा एक सोपा मार्ग आहे. मान आणि खांदे झटक्याशिवाय, सहजपणे हलवा. जोपर्यंत ताण किंवा वेदना जाणवत नाही, तोपर्यंत कोणताही ताण जास्त जोराने देऊ नका.
शवासन
गरोदरपणाच्या सुरुवातीच्या महिन्यांमध्ये विश्रांती आणि पुरेशी झोप देखील आवश्यक असते. तुम्ही उशीचा आधार घेऊन एका कुशीवर झोपू शकता आणि सामान्यपणे श्वास घेऊन शरीराला आराम देऊ शकता. जास्त वेळ पाठीवर झोपण्याऐवजी आरामदायक स्थिती निवडा. जर तुम्हाला चक्कर येत असेल, श्वास घेण्यास त्रास होत असेल किंवा अस्वस्थ वाटत असेल तर तुमची स्थिती बदला.
गरोदरपणात योगाभ्यास करताना कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात?
योगाभ्यास सुरू करण्यापूर्वी, विशेषतः गरोदरपणाच्या पहिल्या तिमाहीत, स्त्रीरोगतज्ञाचा सल्ला घेणे सर्वात महत्त्वाचे आहे.
कष्टदायक योगासने टाळा: पोटावर दाब देणारी आसने, शरीराला खोलवर पीळ देणारी आसने, उलटी आसने आणि अवघड तोल सांभाळण्याचे व्यायाम टाळा.
श्वास रोखून धरू नका: श्वास रोखून धरणे, जलद श्वास घेणे किंवा जोर लावणे यांचा समावेश असलेला प्राणायाम करू नका.
गरम वातावरणात योगाभ्यास करणे टाळा: हॉट योगा आणि अत्यंत गरम ठिकाणी व्यायाम करणे टाळा.
तुमच्या शरीराच्या संकेतांकडे लक्ष द्या: थकवा, चक्कर, वेदना किंवा अस्वस्थता जाणवल्यास ताबडतोब थांबा.
स्वतःवर जास्त ताण देऊ नका: गरोदरपणात योगाचा उद्देश लवचिकता वाढवणे नसून, आराम आणि हालचालींमधील सहजता टिकवून ठेवणे हा आहे.
डॉक्टरांशी त्वरित संपर्क कधी साधावा?
योनीतून रक्तस्त्राव, तीव्र किंवा सतत पोटदुखी, चक्कर येणे, छातीत दुखणे किंवा श्वास घेण्यास असामान्य अडचण जाणवल्यास व्यायाम करणे थांबवा आणि त्वरित वैद्यकीय सल्ला घ्या.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.