‘निसार’ उपग्रहाचे यशस्वी प्रक्षेपण
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (इस्रो) आणि अमेरिकन अंतराळ संस्था नासा यांनी एकत्रितपणे एक मोठे अभियान पूर्ण केले आहे. १.५ अब्ज डॉलर्स खर्चून विकसित केलेला निसार उपग्रह बुधवारी श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्रातून यशस्वीरित्या प्रक्षेपित करण्यात आला. या उपग्रहाचा मुख्य उद्देश पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील सूक्ष्म बदलांवर सतत लक्ष ठेवणे आहे.
तसेच निसार उपग्रहाचे वजन २३९३ किलो आहे आणि तो इस्रोच्या जिओसिंक्रोनस उपग्रह प्रक्षेपण वाहन (GSLV) वरून अवकाशात प्रक्षेपित करण्यात आला. हा उपग्रह जगातील पहिला पृथ्वी-मॅपिंग उपग्रह आहे ज्यामध्ये बाय-फ्रिक्वेन्सी सिंथेटिक अपर्चर रडार (SAR) तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे. नासाचा एल-बँड रडार आणि इस्रोचा एस-बँड रडार एकत्रितपणे निसारला इतका अचूक डेटा गोळा करण्यास सक्षम करतो की तो जंगलाखाली, ढगांच्या मागे किंवा रात्री देखील पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील सर्वात लहान बदल कॅप्चर करू शकतो.
निसारचा भारताला कसा फायदा होईल?
निसार उपग्रहातील मोफत, जवळजवळ रिअल-टाइम डेटा भारतीय शास्त्रज्ञ, आपत्ती व्यवस्थापक आणि धोरणकर्त्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा असेल. यामुळे त्यांना हिमालयातील हिमनद्यांच्या हालचालींवर लक्ष ठेवणे, भूकंप होण्यापूर्वी फॉल्ट-लाइनमधील बदल शोधणे, कृषी चक्रांचे निरीक्षण करणे आणि जलसंपत्तीचे चांगले व्यवस्थापन करणे शक्य होईल. याव्यतिरिक्त, पूर, दुष्काळ आणि भूस्खलन यासारख्या आपत्तींचा अंदाज सुधारेल, ज्यामुळे आपत्ती व्यवस्थापन आणि मदत कार्यांना गती मिळेल आणि अधिक प्रभावी निर्णय घेता येतील.
ALSO READ: भारताला ७ अब्ज डॉलर्सचा फटका बसणार? जाणून घ्या अर्थव्यवस्थेवर आणि तुमच्या खिशावर काय परिणाम होईल!
भारत-नासा सहकार्य आणि मोहिमेचा इतिहास
निसार मोहिमेचा संयुक्तपणे विकास सुमारे दहा वर्षे करण्यात आला. इस्रो आणि नासा यांनी रडार आणि उपकरणांचे त्यांचे संबंधित भाग विकसित केले, त्यांची चाचणी केली आणि एकत्र केले. नासाच्या जेपीएल केंद्राने एस-बँड आणि एल-बँड रडार एकत्रित केले आणि इस्रोने उपग्रहाचे मेनफ्रेम आणि पेलोड एकत्र केले.
ALSO READ: ‘दहशतवाद कधीच भगवा नव्हता… न आहे… नाही राहणार’, मालेगाववरील निकाल येताच मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी गर्जना केली
Edited By- Dhanashri Naik