शिळा सप्तमी विशेष: लोकप्रिय पारंपारिक नैवेद्य गुळगुळे आणि बाजरीची रबडी रेसिपी
शीतला सप्तमी (बासोदा) साठी सर्वात लोकप्रिय पदार्थ म्हणजे ‘ओलिया’ आणि ‘गुलगुले’. या दिवशी शिळे अन्न महत्त्वाचे मानले जात असल्याने, सप्तमीच्या आदल्या दिवशी षष्ठीच्या रात्री हे पदार्थ तयार केले जातात.
१. गोड ओलिया (दही आणि तांदळाचा प्रसाद)
हे शीतला देवीला सर्वात आवडते नैवेद्य मानले जाते. ते पोटाला थंडावा देते.
साहित्य-
थंड शिजवलेला भात (१ कप)
ताजे दही (२ कप, फेटलेले)
साखर किंवा पिठीसाखर (चवीनुसार)
वेलची पावडर (अर्धा चमचा)
सुकामेवा (बारीक चिरलेला – पर्यायी)
कृती-
प्रथम, शिजवलेला भात पूर्णपणे थंड करा. भात मऊ असावा.
एका मोठ्या भांड्यात, दही चांगले फेटून घ्या.
आता तांदूळ, साखर आणि वेलची पावडर घाला आणि चांगले मिसळा.
त्यावर काजू घाला आणि रात्रभर तसेच राहू द्या (किंवा रेफ्रिजरेटरच्या बाहेर थंड जागी ठेवा). सकाळी पूजा करताना ते अर्पण करा
२. पारंपारिक गुळगुळा
गुळगुळा थंड झाल्यावरही मऊ आणि स्वादिष्ट राहतो.
साहित्य-
गव्हाचे पीठ (२ कप)
गूळ (१ कप, पाण्यात विरघळलेले)
बैजबीज (१ टेबलस्पून)
तळण्यासाठी तेल किंवा तूप
कृती-
अर्धा कप पाण्यात गूळ भिजवून सरबत बनवा आणि गाळून घ्या. पीठ एका भांड्यात ठेवा आणि हळूहळू त्यात गुळाचे पाणी घालून जाडसर पीठ तयार करा (पीठ खूप पातळ किंवा खूप कठीण नसावे). चांगले फेटून घ्या जेणेकरून गुळगुळा फुलेल. पॅनमध्ये तेल गरम करा आणि हाताने पीठ लहान, पकोड्याच्या आकारात तेलात घाला. मध्यम आचेवर सोनेरी होईपर्यंत तळा. ते पूर्णपणे थंड झाल्यानंतरच, नैवेद्य प्लेटवर ठेवा.
३. रबडी बाजरी
पश्चिम भारत आणि राजस्थानमध्ये याचे विशेष महत्त्व आहे. बाजरीचे पीठ ताकात (मठ्ठा) मिसळले जाते आणि ते घट्ट होईपर्यंत मंद आचेवर शिजवले जाते. फक्त मीठ घालावे लागते. मातीच्या भांड्यात रात्रभर भिजवल्याने नैसर्गिक गोडवा आणि थंडपणा येतो.
महत्त्वाच्या टिप्स
सप्तमीला यापैकी कोणत्याही पदार्थात तडका किंवा गरम मसाला घालू नका.
या पदार्थांसोबत अनेकदा ‘केरी-सांगरी’ भाजी किंवा थंड ‘मीठी पुरी’ असते.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीचीपूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
ALSO READ: का अर्पण केला जातो शिळा नैवेद्य? जाणून घ्या शीतला सप्तमीचे शास्त्र आणि विशेष पदार्थ
Edited By- Dhanashri Naik