मार्चमध्ये ही ३ झाडे लावा, उन्हाळ्यात भरपूर ताज्या भाज्या मिळतील, फक्त या महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवा
मार्च महिन्यात (विशेषतः भारतातील उष्ण भागात) ३ अशी झाडे/भाजीपाल्याची रोपे लावली तर उन्हाळ्यात (एप्रिल-जून) तुम्हाला घरगुती ताजी, हिरवी भाजी नियमित मिळू शकते. हे पिके उष्ण हवामानात चांगली वाढतात, कमी पाण्यातही टिकतात आणि ४०-७० दिवसांत तयार होतात. टॉप ३ घरच्या बागेत/टेरेसवर/शेतात सहज लावता येणारी झाडे
भेंडी- मार्चमध्ये थेट बियाणे पेरावे. उष्णतेत खूप चांगली वाढते. ४५-६० दिवसांत पहिली भाजी तयार होते आणि सतत २-३ महिने भाजी मिळते. उन्हाळ्यात भेंडीला बाजारात चांगला भाव मिळतो, पण घरात लावली तर रोज ताजी मिळते. भेंडी लागवडीसाठी पाण्याचा निचरा होणारी मध्यम ते भारी जमीन योग्य असते. बियाणे लावून भेंडीची लागवड केली जाते. लागवड करण्यापूर्वी बियाणे ६-८ तास भिजवून ठेवावे. १-२ फूट अंतरावर १-२ इंच खोल खड्डे तयार करून बियाणे लावावे. लागवड केल्यावर पाणी द्यावे. भेंडीला नियमितपणे पाणी द्यावे. योग्य खते आणि औषधे वापरून किड नियंत्रण करावे.
काकडी – मार्चमध्ये लागवड करा (ट्रेलीस किंवा वेलीसाठी आधार द्या). ४०-५५ दिवसांत फळ येतात आणि उन्हाळ्यात सलाड/रायता साठी रोज ताजी काकडी मिळते. ९५% पाणी असल्याने उन्हाळ्यात शरीराला थंडावा देते. कमी जागेतही वेल चढवता येते. काकडी लागवडीसाठी भुसभुशीत आणि पाण्याचा निचरा होणारी जमीन आवश्यक असते. काकडी बियाणे लावून लागवड केली जाते. काकडीला नियमितपणे पाणी द्यावे. काकडीला योग्य खते आणि औषधे वापरून किड नियंत्रण करावे.
कोथिंबीर-
मार्चमध्येही पेरता येते (उन्हाळ्यातील जाती निवडा). २५-४० दिवसांत तयार होते. पाने आणि बिया दोन्ही वापरता येतात. उन्हाळ्यात कोथिंबिरीला खूप मागणी असते, रोज थोडी थोडी कापून वापरता येते. घरच्या बागेत हिरवी चव आणते. कोथिंबीर लागवडीसाठी भुसभुशीत आणि सुपीक जमीन आवश्यक असते. धणे बियाणे पेरू करावी लागते. कोथिंबीरला जास्त पाण्याची आवश्यकता नसते.कोथिंबीर लागवड केल्यावर कोथिंबीरची नियमितपणे कोळपणी करावी लागते.
या महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवा-
जमीन/माती: चांगला निचरा होणारी, सेंद्रिय खत (शेणखत/कंपोस्ट) मिसळलेली माती वापरा. pH ६-७ असावा.
पाणी: नियमित पाणी द्या, पण पाणी साचू देऊ नका. सकाळी किंवा संध्याकाळी पाणी देणे उत्तम.
सूर्यप्रकाश: पूर्ण सूर्य (कमीतकमी ६-८ तास) आवश्यक. छायेत वाढ कमी होते.
आच्छादन : पिकाभोवती पेंढा/सूक्ष्म प्लास्टिक/वर्तमानपत्र ठेवा – ओलावा टिकतो, तापमान नियंत्रित राहते.
कीड नियंत्रण: नेम ऑइल किंवा लसूण-मिरचीचे फवारणी करा. उष्णतेमुळे कीड कमी येतात, पण लक्ष ठेवा.
जागा: घरगुती बागेसाठी ग्रो बॅग/पॉट वापरा. वेलींसाठी (काकडी, भोपळा) आधार द्या.
हे तीन पिके लावली तर तुमच्या घरात उन्हाळ्यात बाजारावर अवलंबून राहावे लागणार नाही. रोज ताजी, ऑर्गेनिक भाजी मिळेल!