दिवाळीत फटाक्यांच्या धुरामुळे दम्याच्या रुग्णांचा त्रास वाढू शकतो. श्वास घेण्यास होणारा त्रास आणि दम्याच्या झटक्याचा धोका टाळण्यास मदत करणाऱ्या पाच खबरदारीच्या उपायांबद्दल जाणून घ्या.
दिवाळीत फटाक्यांच्या आवाजात आणि प्रकाशात हवेत पसरणारा धूर दम्याच्या रुग्णांसाठी त्रासदायक ठरू शकतो. फटाक्यांमधील धूर आणि सूक्ष्म प्रदूषण कणांच्या संपर्कात आल्याने श्वसनमार्गाला त्रास होऊ शकतो, ज्यामुळे खोकला, छातीत जडपणा, घरघर आणि श्वास घेण्यास त्रास होऊ शकतो. सणाचा आनंद घेताना आपले आरोग्य जपण्यासाठी, दम्याच्या रुग्णांनी या पाच गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात.
ALSO READ: सिमला मिरची खाण्याचे फायदेच नाही, तर तोटेही आहेत! ‘या’ लोकांनी सेवन करताना घ्यावी विशेष काळजी
१. फटाक्यांच्या धुरापासून दूर राहा
दम्याच्या रुग्णांनी फटाके पेटवणे किंवा फटाक्यांजवळ उभे राहणे टाळावे. धुराच्या संपर्कात आल्याने श्वसनाच्या समस्या वाढू शकतात. जवळपास फटाके वाजवले जात असतील, तर धुरापासून दूर राहा. तसेच, वाऱ्याच्या दिशेने धूर वाहत असेल, त्या दिशेने जाणे टाळा.
२. घरातील हवा स्वच्छ ठेवा
बाहेरचे प्रदूषण वाढल्यावर घरातच राहणे श्रेयस्कर असू शकते, पण घरातील हवेच्या गुणवत्तेची काळजी घेणेही महत्त्वाचे आहे. बाहेर खूप धूर असल्यास, खिडक्या आणि दारे बंद ठेवा. घरात धूळ साचू देऊ नका. साफसफाईसाठी कोरड्या झाडूऐवजी ओलसर कापडाचा वापर करा. अगरबत्ती, डास पळवणारी कॉइल आणि तीव्र सुगंधाचे स्प्रे वापरणे टाळा. कोणालाही घरात धूम्रपान करू देऊ नका. बाहेरच्या हवेची गुणवत्ता सुधारल्यावरच ताजी हवा आत येण्यासाठी खिडक्या उघडा.
ALSO READ: तुमचा रक्तदाब सतत जास्त असतो का? किचनमधून तातडीने हटवा या ५ गोष्टी
३. तुमचा इनहेलर आणि औषधे विसरू नका
दिवाळीची तयारी आणि सणांच्या काळात तुमच्या दम्याच्या औषधांकडे दुर्लक्ष करू नका. तुमच्या डॉक्टरांनी सांगितलेली औषधे आणि इनहेलर निर्देशानुसार वापरणे सुरू ठेवा. जर तुम्ही आराम देणारा इनहेलर (reliever inhaler) वापरत असाल, तर तो तुमच्याजवळ ठेवा, जेणेकरून गरज पडल्यास तुम्ही तो लगेच वापरू शकाल. तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्याशिवाय औषध घेणे थांबवू नका किंवा त्याचा डोस बदलू नका. जर धुम्रपानामुळे तुमची लक्षणे अधिक गंभीर होण्याचा धोका वाढत असेल, तर दिवाळीपूर्वी तुमच्या डॉक्टरांशी दम्याच्या व्यवस्थापनाविषयी आणि आपत्कालीन योजनेबद्दल चर्चा करा.
ALSO READ: वांगी खाण्याचे फायदे आणि तोटे जाणून घ्या! कोणत्या लोकांनी वांगी खाताना घ्यावी काळजी?
४. बाहेर जाण्यापूर्वी हवेची गुणवत्ता तपासा
हवा गुणवत्ता निर्देशांक (AQI) हवेतील प्रदूषणाची पातळी मोजतो. दिवाळीच्या आसपास बाहेर पडण्यापूर्वी, आपल्या शहराचा हवा गुणवत्ता निर्देशांक नक्की तपासा. हवेची गुणवत्ता खराब असल्यास, मोकळ्या जागेत फिरणे आणि जास्त वेळ बाहेर थांबणे टाळा. अत्यावश्यक कामासाठी बाहेर जाणे आवश्यक असल्यास, तुम्ही N95 मास्क वापरू शकता. हे लक्षात ठेवा की मास्क प्रदूषणाचा संपर्क कमी करण्यास मदत करू शकतात, परंतु ते दम्याच्या औषधांना किंवा इनहेलर्सना पर्याय नाहीत.
५. श्वास घेण्यास त्रास वाढल्यास, तात्काळ वैद्यकीय मदत घ्या
फटाक्यांच्या धुराच्या संपर्कात आल्यानंतर खोकला, घरघर, छातीत जडपणा किंवा श्वास घेण्यास त्रास होणे यांसारखी लक्षणे वाढल्यास, त्याकडे दुर्लक्ष करू नका. तुमच्या डॉक्टरांनी सांगितलेल्या दम्याच्या कृती योजनेचे पालन करा.
जर तुम्हाला श्वास घेण्यास तीव्र त्रास होत असेल, बोलण्यास अडचण येत असेल किंवा वेदनाशामक औषध घेतल्यानंतरही बरे वाटत नसेल, तर अजिबात थांबू नका. तात्काळ आपत्कालीन वैद्यकीय मदत घ्या.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.