कोकणी खापरोळी हा एक अत्यंत पारंपरिक आणि चविष्ट पदार्थ आहे. हा पदार्थ दिसायला साधारण मालपुआ किंवा जाड धिरड्यासारखा असला, तरी याची चव आणि खाण्याची पद्धत (रस किंवा गुळवणीसोबत) याला खास बनवते.
खापरोळीसाठी लागणारे साहित्य (पीठ)
तांदूळ: २ वाट्या (शक्यतो जुना किंवा रेशनचा तांदूळ)
उडीद डाळ: अर्धी वाटी
मेथी दाणे: १ छोटा चमचा
मीठ: चवीनुसार
तूप: भाजण्यासाठी
खापरोळी सोबतच्या ‘रसा’साठी साहित्य
ओले खोबरे: १ मध्यम वाटी (खवून घेतलेले)
गूळ: १ वाटी (किंवा आवडीनुसार कमी-जास्त)
वेलची पूड: १ छोटा चमचा
मीठ: चिमूटभर
पाणी: रस करण्यासाठी आवश्यकतेनुसार
कृती (Step-by-Step)
तांदूळ आणि उडीद डाळ स्वतंत्रपणे स्वच्छ धुवून ५-६ तास पाण्यात भिजत घाला. डाळीसोबत मेथी दाणेही भिजवा.
भिजल्यानंतर पाणी उपसून घ्या आणि मिक्सरला दोन्ही जिन्नस एकदम बारीक (फाईन पेस्ट) वाटून घ्या.
हे पीठ एकत्र करून रात्रभर (किंवा ८-१० तास) उबदार ठिकाणी आंबवण्यासाठी ठेवा. (आंबल्यामुळे खापरोळी छान जाळीदार होते).
खवलेले खोबरे थोडे पाणी घालून मिक्सरला वाटून घ्या. त्यानंतर त्याचे घट्ट नारळाचे दूध गाळून घ्या.
दुसऱ्या एका भांड्यात गुळाचा पाक (किंवा गूळ पाण्यात विरघळून) तयार करा.
या गुळाच्या पाण्यात नारळाचे दूध, वेलची पूड आणि चिमूटभर मीठ घालून हलके गरम करा. (जास्त उकळू नका, अन्यथा दूध फाटू शकते).
खापरोळी भाजणे:
आंबलेल्या पिठात थोडे मीठ आणि गरज असल्यास थोडे पाणी घालून मिश्रण ‘डोसाच्या पिठा’पेक्षा थोडे घट्ट ठेवा.
लोखंडी तवा किंवा खापराचा तवा गरम करा. त्याला थोडे तूप लावा.
एक मोठा चमचा पीठ तव्यावर ओता, पण ते जास्त पसरवू नका. खापरोळी थोडी जाड असावी.
वर झाकण ठेवून मंद आचेवर वाफेवर शिजू द्या. खापरोळी एकाच बाजूने भाजली जाते. वरच्या बाजूला छान जाळी पडली की समजावे खापरोळी तयार आहे.
खाण्याची पद्धत:
गरम जाळीदार खापरोळी एका खोलगट डिशमध्ये घ्या आणि त्यावर तयार केलेला नारळाच्या दुधाचा ‘रस’ भरपूर प्रमाणात ओता. खापरोळी रसात छान मुरली की तिची चव अप्रतिम लागते.
खास टीप: जर तुम्हाला खापरोळी एकदम मऊ हवी असेल, तर पीठ वाटताना त्यात अर्धी वाटी शिजवलेला भात घाला. यामुळे खापरोळ्या कापसासारख्या मऊ होतात.