मसाले भात हा महाराष्ट्रातील लग्नाच्या पंगतीचा किंवा सणासुदीचा अत्यंत लोकप्रिय पदार्थ आहे. सुवासिक तांदूळ, भाज्या आणि खास ‘गोडा मसाला’ यामुळे याला एक वेगळीच चव येते.
मसाले भात तयार करण्यासाठी लागणारे साहित्य:
तांदूळ: २ कप (आंबेमोहर किंवा बासमती तुकडा)
भाज्या: १ मध्यम बटाटा (फोडी),
अर्धा कप मटार,
१ वाटी फ्लॉवरचे तुरे,
तोंडली (उभे चिरलेले – ऐच्छिक).
फोडणीसाठी:
२ मोठे चमचे तेल किंवा तूप,
१ चमचा मोहरी,
१ चमचा जिरे,
चिमूटभर हिंग,
कढीपत्ता.
मसाले:
२ चमचे गोडा मसाला (महत्त्वाचा),
१ चमचा लाल तिखट,
अर्धा चमचा हळद.
खडा मसाला:
१ तमालपत्र,
२-३ लवंगा,
१ दालचिनीचा तुकडा.
इतर:
पाव कप ओले खोबरे (किसलेले),
बारीक चिरलेली कोथिंबीर,
चवीनुसार मीठ आणि गरम पाणी.
कृती (Step-by-Step):
१. तांदूळ धुवून ठेवा: सर्वप्रथम तांदूळ स्वच्छ धुवून १५-२० मिनिटे बाजूला ठेवा. यामुळे भात मोकळा आणि मऊ होतो.
२. फोडणी तयार करा: कुकरमध्ये किंवा जाड बुडाच्या पातेल्यात तेल/तूप गरम करा. त्यात मोहरी, जिरे, हिंग, कढीपत्ता आणि खडा मसाला टाकून परतून घ्या.
३. भाज्या परता: आता तयार फोडणीत चिरलेला बटाटा, फ्लॉवर, मटार आणि तोंडली टाका. भाज्या तेलावर २ मिनिटे नीट परतून घ्या.
४. मसाले टाका: गॅसची फ्लेम कमी करा. त्यात हळद, लाल तिखट आणि गोडा मसाला टाका. मसाल्यांचा सुगंध सुटेपर्यंत परता.
५. तांदूळ मिसळा: आता भिजवलेले तांदूळ घालून हलक्या हाताने परता, जेणेकरून तांदूळ तुटणार नाही.
६. गरम पाण्याचा वापर: यात साधारण ३ ते ४ कप गरम पाणी घाला. (गरम पाण्यामुळे भात छान फुलतो आणि चिकट होत नाही). चवीनुसार मीठ टाका.
७. शिजवा: कुकरला झाकण लावून मध्यम आचेवर २ शिट्ट्या करून घ्या. जर पातेल्यात करत असाल, तर झाकण ठेवून मंद आचेवर वाफेवर शिजवा.
८. सजावट: भात शिजल्यावर त्यावर ओले खोबरे आणि भरपूर कोथिंबीर घालून गरमागरम सर्व्ह करा.
प्रो टिप्स (Pro Tips):
गोडा मसाला नसेल तर: जर तुमच्याकडे गोडा मसाला नसेल, तर तुम्ही काळा मसाला किंवा गरम मसाला आणि धणे-जिरे पूड वापरू शकता. पण अस्सल चव गोड्या मसाल्यानेच येते.
साजूक तूप: सर्व्ह करताना वरून एक चमचा साजूक तूप घेतल्यास चव दुप्पट होते.
तोंडली: पारंपारिक मसाले भातात तोंडली आवर्जून घातली जातात, त्यामुळे त्याला एक विशिष्ट चव येते.