शरीरातील स्नायू, ऊती आणि अनेक महत्त्वाच्या प्रक्रियांसाठी प्रथिने अत्यावश्यक आहेत, परंतु त्यांचे अतिरिक्त सेवन नेहमीच फायदेशीर ठरत नाही. मूत्रपिंड किंवा यकृताचा आजार असलेल्या व्यक्तींनी उच्च-प्रथिनयुक्त आहार आणि पूरक आहार घेण्यापूर्वी विशेषतः डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
ALSO READ: वजन कमी करण्यासाठी आहारात या पदार्थांचा समावेश करा; जाणून घ्या फायदे आणि योग्य आहाराचे महत्त्व
स्नायू, ऊती आणि शरीराच्या योग्य कार्यासाठी प्रथिने हे एक अत्यावश्यक पोषक तत्व आहे.
निरोगी प्रौढ व्यक्तींसाठी सामान्य किमान गरज दररोज शरीराच्या वजनानुसार सुमारे ०.८ ग्रॅम असते.
गरजेपेक्षा जास्त किंवा चुकीच्या स्रोतांमधून प्रथिने घेतल्याने आहारात संतृप्त चरबी, सोडियम आणि साखरेचे प्रमाण वाढू शकते.
जर तुम्हाला किडनी किंवा यकृताचा आजार असेल, तुम्ही गर्भवती असाल किंवा सप्लिमेंट्स घेत असाल तर डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
प्रोटीन हा शब्द आता अनेकदा आरोग्यदायी पोषण, स्नायूंची वाढ आणि वजन नियंत्रणाशी जोडला जातो. डाएट, शेक्स आणि सप्लिमेंट्समध्ये प्रोटीनच्या नियमित वापरामुळे, अनेक लोकांना आपल्या आहारात त्याचा अधिक समावेश करण्याची गरज जाणवली आहे. स्नायू, ऊती, हार्मोन्स आणि शरीराच्या एकूण कार्यासाठी प्रोटीनचे सेवन आवश्यक असले तरी, त्याच्या अतिरिक्त सेवनाचे दुष्परिणाम होऊ शकतात. हे परिणाम सेवन केलेल्या प्रोटीनचे प्रमाण, त्याचा स्रोत आणि व्यक्तीच्या आरोग्यावर अवलंबून असतात.
ALSO READ: संपूर्ण शरीरातील वेदना कमी करण्यासाठी करा हे सोपे उपाय; जाणून घ्या आराम मिळवण्याचे मार्ग
एका निरोगी प्रौढ व्यक्तीसाठी, दररोज शरीराच्या वजनानुसार प्रति किलोग्राम सुमारे ०.८ ग्रॅम प्रथिने घेणे ही किमान शिफारस केलेली मात्रा आहे. तथापि, वृद्ध व्यक्ती, खेळाडू, गर्भवती महिला आणि आजार किंवा दुखापतीतून बरे होणाऱ्या व्यक्तींसारख्या काही विशिष्ट व्यक्तींसाठी प्रथिनांची गरज वेगळी असू शकते.
प्रथिनांचे सेवन आणि मूत्रपिंडाचे कार्य यांचा जवळचा संबंध आहे. प्रथिनांच्या चयापचयातून नायट्रोजनयुक्त टाकाऊ पदार्थ तयार होतात, जे मूत्रपिंडाद्वारे शरीराबाहेर टाकले जाणे आवश्यक असते. निरोगी प्रौढांमध्ये प्रथिनयुक्त आहारामुळे मूत्रपिंडाच्या समस्या उद्भवू शकत नाहीत, तथापि, दीर्घकालीन मूत्रपिंड विकार असलेल्या रुग्णांना त्यांच्या प्रथिनांचे सेवन मर्यादित किंवा नियंत्रित करण्याची आवश्यकता असू शकते. डॉक्टरांचा सल्ला न घेता अतिरिक्त प्रमाणात प्रथिन पूरक आहार घेणे धोकादायक ठरू शकते.
प्रक्रिया केलेले मांस, चरबीयुक्त मांस आणि साखरयुक्त प्रथिनयुक्त पदार्थांमुळे सॅचुरेटेड फॅट, सोडियम आणि अतिरिक्त साखरेची पातळी वाढू शकते. फायबरयुक्त पदार्थांऐवजी प्रोटीन शेक प्यायल्याने बद्धकोष्ठता आणि पोटाच्या समस्या उद्भवू शकतात.
ALSO READ: पोटात जंत असतील तर शरीर देतं ‘हे’ १० संकेत; दुर्लक्ष करू नका, उपचार आणि बचावाचे उपाय
या गोष्टींकडे लक्ष द्या-
म्हणून, केवळ प्रथिने सेवन करण्याऐवजी, त्यांचे पुरेसे प्रमाण, गुणवत्ता आणि संतुलन राखणे हा सर्वोत्तम उपाय आहे. तुमच्या आहारानुसार, तुम्ही कडधान्ये, दुग्धजन्य पदार्थ, अंडी, मासे, सोया, सुकामेवा आणि चरबी नसलेले मांस यांसारख्या विविध स्रोतांचा वापर करू शकता. प्रथिने आवश्यक आहेत, पण इतर पोषक तत्वांकडे दुर्लक्ष न करता त्यांचे योग्य संतुलन राखणे देखील महत्त्वाचे आहे. उदाहरणार्थ, जर तुम्हाला मूत्रपिंड किंवा यकृताच्या समस्या असतील, तुम्ही गर्भवती असाल, किंवा प्रथिनांची पूरक औषधे (सप्लिमेंट्स) घेण्याचा विचार करत असाल, तर तुम्ही तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By – Priya Dixit