लग्नानंतर पती-पत्नीमध्ये प्रेम, विश्वास आणि एकमेकांना समजून घेण्याची अपेक्षा असते. पण काही महिलांना अशी परिस्थिती जाणवते की, नवरा प्रत्येक गोष्टीसाठी आईशीच चर्चा करतो, तिच्यासोबतच वेळ घालवतो किंवा प्रत्येक निर्णयात तिचं मत सर्वात महत्त्वाचं मानतो. अशावेळी पत्नीला आपण नवऱ्याच्या आयुष्यात दुसऱ्या क्रमांकावर आहोत, अशी भावना निर्माण होऊ शकते. कधी-कधी ही गोष्ट मनात साचत जाते आणि छोट्या-छोट्या कारणांवरून पती-पत्नीमध्ये वाद होऊ लागतात. मग अशा परिस्थितीत पत्नीने नेमकं काय करावं? नवऱ्याला आईपासून दूर करण्याचा प्रयत्न करावा की वेगळ्या पद्धतीने परिस्थिती हाताळावी?
नवरा आईसोबत वेळ घालवतो म्हणजे पत्नीला कमी महत्त्व देतो का?
सर्वप्रथम हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे की, नवऱ्याचं आईवर प्रेम असणं ही चुकीची गोष्ट नाही. आईसोबत बोलणे, तिची काळजी घेणे किंवा तिच्यासोबत काही गोष्टी करणे स्वाभाविक आहे. समस्या तेव्हा निर्माण होते जेव्हा पती-पत्नीच्या नात्याशी संबंधित जवळपास प्रत्येक निर्णयात पत्नीला बाजूला केले जाते. घरखर्च, मुलांचे शिक्षण, भविष्यातील नियोजन, वैयक्तिक समस्या किंवा पती-पत्नीमधील खासगी विषय यामध्येही आईचे मतच अंतिम मानले जात असेल, तर पत्नीला असुरक्षित किंवा दुर्लक्षित वाटू शकते. म्हणून ‘आईसोबत जवळीक’ आणि ‘पत्नीला दुर्लक्षित करणे’ या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
सर्वप्रथम स्वतःला विचारा, नेमका त्रास कशाचा आहे?
नवरा आईसोबत सतत बोलतो म्हणून आपल्याला वाईट वाटतंय का? की तो आपल्यासोबत वेळ घालवत नाही? की आपल्या मताला महत्त्व देत नाही? की आपल्या वैवाहिक आयुष्यातील खासगी गोष्टी आईला सांगतो?
यातील नेमकी समस्या ओळखणे गरजेचे आहे. कारण समस्या स्पष्ट नसेल तर नवऱ्याशी बोलतानाही फक्त ‘तुम्ही नेहमी तुमच्या आईचं ऐकता’ असा आरोप होतो आणि त्यातून वाद वाढण्याची शक्यता असते.
नवऱ्याशी एकांतात आणि शांतपणे बोला
मनात राग साठवण्यापेक्षा योग्य वेळी नवऱ्याशी मोकळेपणाने बोलणे अधिक चांगले. मात्र बोलताना ‘तुमची आई मध्ये पडते’, ‘तुम्हाला माझ्यापेक्षा आईच महत्त्वाची आहे’ अशा वाक्यांपासून सुरुवात करू नका. त्याऐवजी तुमच्या भावनांबद्दल बोला. उदाहरणार्थ, “तुम्ही आईसोबत वेळ घालवता याचा मला राग नाही. पण आपल्या दोघांच्या आयुष्यातील काही निर्णय आपण आधी दोघांनी मिळून घ्यावेत, असं मला वाटतं. त्यामुळे मला आपल्या नात्यात अधिक जवळीक आणि सुरक्षितता वाटेल.” अशा प्रकारचा संवाद आरोप करण्यापेक्षा अधिक परिणामकारक ठरू शकतो.
नवऱ्याच्या आईशी स्पर्धा करू नका
अनेकदा पत्नीला वाटतं की, ‘मी नवऱ्याची पत्नी आहे, त्यामुळे त्याने माझं ऐकलंच पाहिजे.’ ही भावना स्वाभाविक असली तरी त्यातून सासूशी स्पर्धा सुरू झाली तर परिस्थिती आणखी गुंतागुंतीची होऊ शकते. नवऱ्याच्या आईला दूर करण्याचा प्रयत्न करण्यापेक्षा नवऱ्यासोबत स्वतःचं नातं मजबूत करण्यावर लक्ष द्या. आई आणि पत्नीची भूमिका एकसारखी नसते. त्यामुळे दोघांची तुलना करण्याची गरज नाही.
काही निर्णय फक्त पती-पत्नीने घ्यायला हवेत
आई-वडिलांचा सल्ला घेणे चुकीचे नाही. पण लग्नानंतर पती-पत्नीच्या आयुष्यातील काही विषयांवर दोघांमध्ये आधी चर्चा होणे आवश्यक आहे. उदाहरणार्थ
आर्थिक नियोजन
मुलांशी संबंधित महत्त्वाचे निर्णय
घर बदलण्याचा निर्णय
नोकरी किंवा करिअरशी संबंधित निर्णय
भविष्यातील नियोजन
पती-पत्नीमधील वैयक्तिक आणि खासगी विषय
या गोष्टींमध्ये पत्नीला सहभागी करून घेणे हे तिच्या अधिकाराचा आणि नात्यातील आदराचा भाग आहे.
नवरा आईला प्रत्येक गोष्ट सांगत असेल तर?
ही परिस्थिती पत्नीला विशेष त्रासदायक ठरू शकते. कारण वैवाहिक नात्यात काही गोष्टी खासगी राहणे आवश्यक असते. जर पती-पत्नीमधील प्रत्येक भांडण, वैयक्तिक चर्चा किंवा खासगी माहिती आईला सांगितली जात असेल, तर त्याबाबत नवऱ्याशी स्पष्टपणे बोलणे गरजेचे आहे. “आपल्यातला प्रश्न आपण आधी दोघांनी सोडवण्याचा प्रयत्न करूया. गरज पडली तर विश्वासू व्यक्तीचा सल्ला घेऊ, पण प्रत्येक गोष्ट लगेच दुसऱ्याला सांगितल्याने आपलं नातं आणखी कठीण होतं,” अशा पद्धतीने आपली भूमिका मांडता येईल.
स्वतःचं आयुष्य फक्त नवऱ्याभोवती ठेवू नका
नवऱ्याचं लक्ष मिळवण्यासाठी सतत त्याच्याभोवती राहणे किंवा त्याच्या प्रत्येक कृतीवर लक्ष ठेवणे यामुळे तुमचा मानसिक ताण वाढू शकतो. त्याऐवजी स्वतःचे छंद, काम, मैत्रिणी, कुटुंबीय आणि स्वतःच्या आवडी जपा. स्वतःवर प्रेम करणारी आणि आत्मविश्वासाने जगणारी व्यक्ती नात्यातही अधिक सकारात्मक योगदान देऊ शकते.
रागाच्या भरात मोठे निर्णय घेऊ नका
नवरा आईचं ऐकतो म्हणून लगेच “तुम्ही मला सोडा”, “मी माहेरी जाते” किंवा “तुमच्या आईमुळेच हे सगळं होतंय” असे निर्णय घेणे टाळा. प्रत्येक कुटुंबाची परिस्थिती वेगळी असते. काही वेळा नवऱ्याला परिस्थितीची पत्नीला होत असलेली भावना समजतच नसते. शांत संवादामुळे त्याला हे जाणवू शकते.
मात्र, अपमान किंवा नियंत्रण असेल तर ते दुर्लक्षित करू नका
आईवर प्रेम करणे आणि पत्नीला सतत कमी लेखणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत. जर पत्नीचा सतत अपमान होत असेल, तिच्या प्रत्येक निर्णयावर अनावश्यक नियंत्रण ठेवले जात असेल, तिच्या मताला कायम नाकारले जात असेल किंवा वैवाहिक नात्यात गंभीर मानसिक त्रास होत असेल, तर ‘तो आईचं ऐकतो’ म्हणून सर्व काही सहन करत राहणे योग्य नाही. अशा परिस्थितीत विश्वासू व्यक्ती, समुपदेशक किंवा आवश्यकतेनुसार योग्य व्यावसायिक मदत घेणे महत्त्वाचे ठरू शकते.
शेवटी एक गोष्ट लक्षात ठेवा…
नवऱ्याने आईवर प्रेम करावे की पत्नीवर, अशी स्पर्धा असण्याची गरज नाही. आईचं स्थान वेगळं आणि पत्नीचं स्थान वेगळं आहे. निरोगी वैवाहिक नात्यात नवरा आपल्या आईची काळजी घेऊ शकतो आणि त्याच वेळी पत्नीला तिचं योग्य स्थान, प्रेम, आदर आणि निर्णयांमध्ये सहभागही देऊ शकतो. म्हणूनच पत्नीने सासूशी स्पर्धा करण्याऐवजी नवऱ्याशी संवाद साधावा, नेमकी समस्या स्पष्ट करावी आणि आपल्या नात्यात आवश्यक सीमा ठरवाव्यात. कारण चांगल्या वैवाहिक नात्याचा आधार हा ‘कोणाला जास्त महत्त्व?’ हा नसून, ‘एकमेकांना किती समजून घेतो आणि किती आदर देतो?’ हा असतो.