श्रावण महिना केवळ आध्यात्मिक ऊर्जेनेच भरलेला नाही, तर आत्मशुद्धी आणि शारीरिक संतुलनाला प्राधान्य देण्यासाठी देखील हा एक उत्तम काळ आहे. या काळात, बरेच लोक संपूर्ण महिनाभर उपवास करतात, फळे खातात आणि भगवान शिवाच्या भक्तीमध्ये मानसिकरित्या मग्न होतात. तथापि, उपवासादरम्यान लोकांना शारीरिक अशक्तपणा, थकवा किंवा ऊर्जेची कमतरता जाणवते, असे अनेकदा दिसून येते. म्हणून, जर तुम्हाला तुमचे शरीर चपळ, सक्रिय आणि तंदुरुस्त ठेवायचे असेल, तर तुमच्या दिनचर्येत काही विशेष योगासनांचा समावेश करणे अत्यंत फायदेशीर ठरू शकते.
ALSO READ: लठ्ठपणा कमी करण्यासाठी या योगासनांचा सराव करा
उपवासात योगा का महत्त्वाचा आहे?
उपवासादरम्यान शरीराला संतुलित पोषणाची कमतरता भासते, ज्यामुळे स्नायू आखडणे, थकवा आणि सुस्ती येऊ शकते. योगासने केवळ तुमची ऊर्जाच टिकवून ठेवत नाहीत, तर पचनक्रिया, रक्तसंचार आणि मानसिक एकाग्रता देखील सुधारतात. विशेषतः श्रावण महिन्यासारख्या आध्यात्मिक काळात, जेव्हा मन उपासनेत मग्न असते, तेव्हा शरीर आणि आत्मा यांना जोडण्यासाठी योग हे एक सुंदर माध्यम ठरते.
ALSO READ: चांगल्या झोपेसाठी रात्री झोपण्यापूर्वी ही योगासने करा, तुम्हाला लवकर झोप लागेल
१. ताडासन (पर्वतासन)
सकाळी लवकर ताडासन केल्याने शरीर ताणले जाते आणि पाठीचा कणा सरळ होतो. हे आसन शरीराचा तोल सांभाळण्यास आणि ऊर्जा वाढविण्यात मदत करते. उपवासाच्या काळात हे आसन विशेषतः फायदेशीर ठरते, कारण त्यामुळे लवचिकता सुधारते आणि थकवा टाळता येतो.
कसे करावे: सरळ उभे राहा, दोन्ही हात डोक्यावर घ्या आणि पायांच्या बोटांवर उभे राहा. दीर्घ श्वास घ्या आणि शरीर वरच्या दिशेने ताणा. हे ३० सेकंद ते १ मिनिटापर्यंत पुन्हा करा.
ALSO READ: नैराश्य दूर करण्यासाठी दररोज करा ही ३ योगासने
२. वज्रमुद्रा
उपवासादरम्यान सहसा फळे किंवा हलके जेवण घेतले जाते, त्यामुळे पचनसंस्था निरोगी ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. वज्रासन हे जेवणानंतर केले जाणारे एकमेव आसन आहे, जे केवळ पोट निरोगी ठेवत नाही, तर गॅस, अपचन आणि आम्लपित्तापासून आराम देखील देते.
कसे करावे: जमिनीवर गुडघे वाकवून बसा आणि शरीराचा भार टाचांवर ठेवा. पाठ सरळ ठेवा आणि हात गुडघ्यांवर ठेवा. ही स्थिती ५ ते १० मिनिटे टिकवून ठेवा.
३. अनुलोम-विलोम प्राणायाम
श्रावण उपवासादरम्यान मानसिक एकाग्रता आणि शांतता राखणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. अनुलोम-विलोम हा एक प्राणायाम आहे जो मनाला शांत करतो, फुफ्फुसांचे कार्य सुधारतो आणि ऑक्सिजनचा प्रवाह वाढवतो.
कसे करावे: आरामात बसा. तुमच्या अंगठ्याने उजवी नाकपुडी बंद करा आणि डाव्या नाकपुडीतून श्वास घ्या, नंतर डावी नाकपुडी बंद करा आणि उजव्या नाकपुडीतून श्वास सोडा. हीच प्रक्रिया उलट क्रमाने पुन्हा करा. याचा दररोज ५-१० मिनिटे सराव करा.
खबरदारी आणि सूचना
श्रावण महिन्यात योगाभ्यास करताना आपल्या शरीराच्या मर्यादा समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. उपवासादरम्यान कठीण योगासने टाळा आणि शरीराला ताण देणारी व संतुलन साधणारी सोपी आसने करा. नेहमी रिकाम्या पोटी किंवा हलक्या जेवणानंतर योगाभ्यास करा आणि शरीरातील पाण्याची पातळी टिकवून ठेवण्यासाठी भरपूर पाणी प्या.
अस्वीकरण: वेबदुनियावर आरोग्य, सौंदर्य प्रसाधने, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर प्रकाशित/प्रसारित केलेले व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ जनहित लक्षात घेऊन आपल्या माहितीसाठी आहेत. वेबदुनिया या बाबींच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. यापैकी कोणत्याही गोष्टीचा वापर करण्यापूर्वी नेहमी तज्ञांचा सल्ला घ्या.
Edited By – Priya Dixit