दिवाळी हा आनंद , प्रकाश आणि प्रियजनांसोबत सण साजरा करण्याचा प्रसंग आहे . या दिवशी , लहान मुले असोत वा मोठे , प्रत्येकजण फटाके फोडण्यासाठी आणि आतषबाजी पाहण्यासाठी विशेषतः उत्सुक असतो . दिवाळी सुरू होताच , विशेषतः मुले फटाक्यांसाठी हट्ट करू लागतात . आकाशात चमकणाऱ्या रंगीबेरंगी फुलझडी फटाके आणि आतषबाजीकडे ते खूप आकर्षित होतात . परंतु फटाक्यांमधून निघणारा धूर , मोठा आवाज आणि हानिकारक वायू केवळ पर्यावरणासाठीच नव्हे , तर मानव आणि प्राण्यांसाठीही हानिकारक ठरू शकतात
ALSO READ: मुलाचा शाळेत छळ होतोय का? ही लक्षणे दिसताच पालकांनी व्हा सावध!
अशा परिस्थितीत , आपल्या मुलांना फटाक्यांपासून दूर ठेवणे आणि त्यांचा दिवाळीचा उत्साह कमी होऊ न देणे हे पालकांसमोरील सर्वात मोठे आव्हान असते . त्यांना रागावण्याऐवजी किंवा त्यांच्या हट्टीपणाकडे दुर्लक्ष करण्याऐवजी , त्यांच्यामध्ये पर्यावरणाप्रती जबाबदारीची भावना हळुवारपणे आणि प्रेमाने रुजवणे अधिक चांगले आहे .
या दिवाळीत , तुम्ही काही मजेदार आणि सर्जनशील मार्गांचा अवलंब करून मुलांना फटाक्यांशिवाय सणाचा आनंद घेण्यास मदत करू शकता . रांगोळी काढणे , दिवे सजवणे , घरी मिठाई बनवणे आणि कुटुंबासोबत खेळ खेळणे हे त्यांच्यासाठी अविस्मरणीय अनुभव ठरू शकतात . चला , मुलांना पर्यावरणपूरक दिवाळी साजरी करण्यासाठी कसे प्रेरित करायचे ते शिकूया
ALSO READ: मुलं तुमच्याशी मनमोकळेपणाने बोलत नाहीत? पालकांनी ‘या’ चुका वेळीच सुधारा
फटाक्यांमुळे होणारे नुकसान प्रेमाने समजावून सांगा
मुलांना फटाके फोडण्यापासून थेट परावृत्त करण्याऐवजी , त्यांना सोप्या शब्दांत समजावून सांगा की फटाक्यांच्या धुरामुळे हवा प्रदूषित होते . मोठा आवाज लहान मुले , वृद्ध आणि पाळीव प्राण्यांसाठी त्रासदायक ठरू शकतो . त्यांना सांगा की स्वच्छ हवा आणि शांततापूर्ण वातावरण हे देखील दिवाळीच्या आनंदाचा एक भाग आहेत .
रंगीबेरंगी रांगोळी काढण्यात सहभागी व्हा
मुलांना व्यस्त ठेवण्यासाठी रांगोळी काढणे हा एक उत्तम मार्ग आहे . त्यांना वेगवेगळे रंग , फुले आणि पाने वापरून सुंदर रांगोळ्या काढू द्या . तुम्ही त्यांच्यासोबत दिवे आणि रांगोळीच्या विविध रचनाही बनवू शकता . यामुळे त्यांची सर्जनशीलता वाढेल आणि त्यांचे लक्ष फटाक्यांपासून विचलित होईल .
दिवे लावा आणि आपले घर सजवा
मुलांना मातीच्या दिव्यांना रंगवणे , फुलांची रचना करणे आणि घर सजवण्याच्या कामात सहभागी करून घ्या . त्यांना त्यांचे आवडते रंग निवडू द्या . यामुळे त्यांना सणाच्या तयारीमध्ये सहभागी होण्याची संधी मिळेल . तुम्ही स्थानिक कारागिरांकडून मातीचे दिवे खरेदी करून त्यांना पाठिंबा देखील देऊ शकता .
ALSO READ: मुलाला अंधाऱ्या खोलीत जाण्याची भीती वाटते का? ‘या’ सोप्या टिप्सच्या मदतीने मुलाची भीती करा दूर
दिवाळी खास मिठाई घरीच बनवा
तुमच्या मुलांना स्वयंपाकघरात सामील करून घ्या. त्यांच्यासोबत लाडू, नारळाची बर्फी किंवा चॉकलेटचे पदार्थ बनवा. लहान मुलांना गरम तेल, गॅस आणि चाकूपासून दूर ठेवून सुरक्षितपणे काम करण्यास प्रोत्साहित करा. घरी मिठाई बनवल्याने मुलांच्या सणाला एक वेगळाच आनंद मिळेल.
दिवाळीत खेळ आणि भेटवस्तूंचे सरप्राईज ठेवा
दिवाळीत मुलांसाठी छोटे खेळ आणि सरप्राईज भेटवस्तूंचे आयोजन करा . तुम्ही दिवे सजावट स्पर्धा , रांगोळी स्पर्धा किंवा दिवाळी प्रश्नमंजुषा आयोजित करू शकता . विजेत्या मुलांना छोटी बक्षिसे द्या . यामुळे त्यांचा उत्साह वाढेल आणि फटाक्यांशिवायही त्यांना दिवाळीचा आनंद घेण्यास मदत होईल .
मुलांमध्ये पर्यावरणपूरक दिवाळी साजरी करण्याची सवय कशी लावायची ?
मुलांना केवळ फटाके न फोडण्याचा सल्ला देणे पुरेसे नाही ; त्यांना पर्यावरणाची जबाबदारी शिकवणेही महत्त्वाचे आहे . पालकांनी स्वतः फटाक्यांपासून दूर राहून आपल्या मुलांसमोर एक चांगला आदर्श ठेवला पाहिजे . इतरांच्या चेहऱ्यावर हास्य फुलवणे हा दिवाळीचा खरा अर्थ आहे , हे त्यांना समजावून सांगा . या सणाच्या निमित्ताने गरजू लोकांना मिठाई , कपडे आणि खेळणी वाटण्यासाठी मुलांना प्रोत्साहित करा . तसेच , पाळीव प्राणी आणि पक्ष्यांना मोठ्या आवाजापासून वाचवण्याचे महत्त्वही समजावून सांगा . या दिवाळीत , आपल्या मुलांसोबत एक सुरक्षित आणि स्वच्छ सण साजरा करण्याची शपथ घ्या .
दिवाळीत मुलांचा आनंद जपण्याइतकेच पर्यावरण आणि त्यांच्या आरोग्याचे रक्षण करणेही महत्त्वाचे आहे . मुलांचा फटाक्यांचा हट्ट प्रेम , समजूतदारपणा आणि मजेदार उपक्रमांनी दूर करता येतो . या वेळी , फटाक्यांऐवजी दिवे , रांगोळी , मिठाई आणि कुटुंबासोबत घालवलेल्या खास क्षणांनी दिवाळी अविस्मरणीय बनवा .
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.