भारतात खाटू श्याम बाबांची १० प्रमुख मंदिरे, ३ मूळ मंदिरे कुठे आहेत माहिती आहे का ?
हारे का सहारा बाबा श्याम हमारा: भगवान श्रीकृष्णाने बर्बरिकला आशीर्वाद दिला होता की कलियुगात त्यांच्या या नावाने पूजा केली जाईल आणि भक्तांना त्यांचे आशीर्वाद मिळतील. म्हणूनच खाटू श्याम बाबांच्या भक्तांची संख्या दिवसेंदिवस वाढत आहे. आता देशभरात हजारो श्याम बाबांची मंदिरे आहेत. चला १० प्रमुख मंदिरांबद्दल आणि मूळ तीन मंदिरांबद्दल थोडक्यात माहिती घेऊया. श्याम बाबांना “हारे का सहारा” आणि “कलियुगाचा अवतार” मानले जाते. भक्त त्यांना “शीश का दानी” देखील आदराने म्हणतात.
खाटू श्याम बाबांची मूळ तीन मंदिरे:
१. मुख्य धाम: खाटू श्याम मंदिर (राजस्थान)
मूळ मंदिर: हे बाबा श्यामचे सर्वात प्रमुख आणि प्राचीन मंदिर आहे. भारतात खाटू श्याम बाबांना समर्पित अनेक महत्त्वाची मंदिरे आहेत, त्यापैकी राजस्थानच्या सिकर जिल्ह्यातील एक सर्वात प्रमुख आणि मूळ मानले जाते.
स्थान: खाटू गाव, सीकर जिल्हा, राजस्थान.
विशेषता: बर्बरिक (श्याम बाबा) यांचे डोके येथे विराजमान आहे. फाल्गुन मेळ्यात लाखो भाविक येथे गर्दी करतात.
२. मुख्य मंदिर: खाटू श्याम मंदिर (राजस्थान)
रिंगस: खाटू श्याम मंदिर देखील आहे जिथे खाटू श्यामजींची पूजा केली जाते. खाटू धामला जाण्यापूर्वी भाविक रिंगसला भेट देतात. येथून अनेक भाविक पायी खाटूकडे ‘निशाण’ (ध्वज) घेऊन जातात. हे मंदिर खाटू धामच्या मंदिराइतकेच प्राचीन आहे. निशाण वाहून नेण्याचे हे ठिकाण आहे.
३. मुख्य मंदिर: खाटू श्याम मंदिर (हरियाणा)
धड मंदिर: हरियाणाच्या हिसार जिल्ह्यातील बीड गावात (किंवा काही मान्यतेनुसार, पानिपतमधील चुलकणा धाम) खाटू श्यामजी यांच्या धडाची पूजा केली जाते. पौराणिक कथेनुसार, बर्बरिकने येथे आपले डोके दान केले होते, म्हणून या जागेला धड स्थळ म्हणून ओळखले जाते.
धड स्थळ: बीड गाव, हिसार, हरियाणा (काही समजुतींमध्ये चुलकाना धाम). हे स्थळ महाभारतातील मुख्य पात्र बर्बरिकच्या आत्मत्यागाशी संबंधित आहे.
हरियाणामधील इतर मंदिरे: बाबांचे विशेष दरबार सिरसा (घंटाघर चौक), हिसार आणि भिवानी येथे आहेत.
खाटू श्याम बाबांची इतर मंदिरे
४. दिल्ली: खाडी बावली (सर्वात जुने), जनकपुरी, अलीपूर आणि शाहदरा येथे आहेत.
५. उत्तर प्रदेश: मोठी श्याम मंदिरे लखनऊ, वाराणसी आणि आग्रा येथे आहेत.
६. बिहार: पटना सिटी (चौक), भागलपुर (कहलगाव) आणि कटिहार येथे आहेत.
७. पश्चिम बंगाल: कोलकातामध्ये बडा बाजार आणि चित्तरंजन अव्हेन्यूजवळ प्रसिद्ध दरबार आहेत.
8. महाराष्ट्र: मुंबई (मालाड पश्चिम) येथे खाटू श्यामजींना समर्पित एक सुंदर मंदिर आहे.
9. ओडिशा: बरगड जिल्ह्यातील भाटली धाम हे “ओडिशाचे खाटू” मानले जाते.
10. मध्य प्रदेश: श्री खाटू श्याम सेवक मंडळ (माळवी मंदिर). ए.बी. रोड, इंदूर. हे शहरातील सर्वात जुने आणि प्रमुख केंद्रांपैकी एक आहे. खाटू श्याम मंदिर, कबीर खेडी, अंबिकापुरी खाटू श्याम धाम, श्री खाटू श्याम मंदिर (बाणगंगा), खाटू श्याम महाराज मंदिर (नंदा नगर), खाटू श्याम मंदिर (सोमानी नगर), खाटू श्याम मंदिर (चंद्र नगर), आणि आणखी काही ठिकाणीही मंदिरे अस्तित्वात आहेत.
