आधुनिक जीवनशैली आणि इंग्रजी-हिंदी शब्दांच्या वाढत्या वापरामुळे मराठी भाषेतील अनेक अभिजात आणि सुंदर शब्द रोजच्या बोलण्यातून हळूहळू हरवत चालले आहेत. या शब्दांमधील गोडवा आणि त्यांचा सखोल अर्थ आपली भाषा अधिक समृद्ध करतो. खाली अशाच काही निवडक, सुंदर आणि दुर्मिळ होत चाललेल्या मराठी शब्दांचा अर्थ दिला आहे:
निवडक आणि सुंदर मराठी शब्द (अर्थासह)
• सांजवेळ: संध्याकाळची वेळ किंवा तिन्हीसांजेची वेळ (Dusk/Evening).
• मर्मबंध: मनाचे किंवा हृदयाचे घट्ट नाते, अत्यंत जवळीक (Deep emotional bond).
• अनाकलनीय: जे सहजासहजी बुद्धीला समजत नाही किंवा अनाकलनीय आहे असे (Incomprehensible).
• चित्तवेधक: मनाला वेधून घेणारे, अत्यंत आकर्षक (Captivating).
• अविरत: न थांबता, सतत किंवा अखंडपणे केलेले काम (Continuous/Unceasing).
• सख्या: जिवाभावाचा मित्र, सखा किंवा प्रियकर (Soulmate/Close friend).
• झुलूक: वाऱ्याची मंद आणि सुखावणारी झुळूक (Gentle breeze).
• कृतज्ञता: एखाद्याने केलेल्या उपकाराची किंवा मदतीची मनापासून जाणीव ठेवणे (Gratitude).
• स्पंदन: मनाची किंवा हृदयाची धडधड, भावनांची जाणीव (Vibration/Heartbeat).
• उत्कटता: एखाद्या भावनेची तीव्र किंवा पराकोटीची अवस्था (Intensity/Passion).
हे शब्द हरवण्याची मुख्य कारणे
• भाषा संकर : बोलताना मराठी शब्दांऐवजी सहज उपलब्ध असणारे इंग्रजी शब्द वापरण्याची सवय.
• वाचनाचा अभाव: नवीन पिढीमध्ये दर्जेदार मराठी साहित्याचे (पुस्तके, कविता) वाचन कमी होणे.
• डिजिटल संवाद: सोशल मीडियावर संदेश पाठवताना शॉर्टकट आणि इंग्रजी लिपीचा अतिवापर.