दिवाळीत फटाक्यांमधून हवेत पसरणाऱ्या धुरामुळे आरोग्याचा धोका वाढतो. फटाक्यांच्या धुरामध्ये पीएम २.५ आणि पीएम १० सारख्या सूक्ष्म कणांसोबतच इतर अनेक प्रदूषक घटक असतात. हे घटक श्वसनमार्गाद्वारे फुफ्फुसांपर्यंत पोहोचू शकतात. तसेच, त्यामुळे डोळ्यांची जळजळ, खाज सुटणे आणि डोळ्यांतून पाणी येणे असे त्रासही होतात. दमा, ॲलर्जी आणि श्वसनाच्या समस्यांनी ग्रस्त असलेल्या व्यक्ती, तसेच लहान मुले आणि वृद्ध व्यक्तींनी दिवाळीत विशेष खबरदारी घेणे आवश्यक आहे.
ALSO READ: डोळ्यांचे आरोग्य आणि दृष्टी चांगली ठेवायची आहे? रोजच्या जीवनात अवलंबवा या सोप्या टिप्स!
जळणाऱ्या फटाक्यांमधून निघणारा धूर डोळ्यांच्या पृष्ठभागात शिरतो आणि जळजळ निर्माण करतो. यामुळे डोळे लाल होणे, जळजळ होणे, खाज सुटणे, कोरडेपणा आणि सतत पाणी येणे यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. त्याच वेळी, हवेतील सूक्ष्म प्रदूषक श्वासावाटे शरीरात प्रवेश करतात, ज्यामुळे खोकला, घसा खवखवणे, छातीत जडपणा आणि श्वास घेण्यास त्रास होतो.
धुरापासून डोळ्यांचे संरक्षण करण्यासाठी टिप्स
धूर आणि फटाक्यांपासून दूर रहा.
फटाक्यांच्या आतषबाजीच्या ठिकाणी उभे राहू नका. आपल्या डोळ्यांच्या संरक्षणासाठी सुरक्षित अंतर ठेवा. जवळपास दाट धूर असल्यास, दूर व्हा.
बाहेर जाताना चष्मा घाला
धूळ आणि धुरापासून डोळ्यांचे संरक्षण करण्यासाठी व्यवस्थित बसणारा चष्मा किंवा संरक्षक चष्मा वापरा. फटाके लावताना डोळ्यांच्या संरक्षणासाठी साध्या चष्म्यांपेक्षा योग्य सेफ्टी गॉगल्स वापरणे अधिक चांगले आहे.
ALSO READ: दिवाळीत फटाक्यांमुळे भाजल्यास किंवा डोळ्यांना इजा झाल्यास घाबरू नका! तातडीने करा हे उपाय
डोळे वारंवार चोळू नका
जर धूर किंवा धुळीमुळे तुमच्या डोळ्यांना खाज सुटत असेल किंवा जळजळ होत असेल, तर ते चोळणे टाळा. यामुळे डोळ्यांच्या आतील त्वचेला त्रास होऊ शकतो. जर जळजळ सौम्य असेल, तर स्वच्छ पाण्याने डोळे हळुवारपणे धुवा.
कॉन्टॅक्ट लेन्स वापरताना काळजी घ्या
फटाक्यांच्या धुरात आणि धुळीत कॉन्टॅक्ट लेन्स घातल्याने डोळ्यांचा त्रास वाढू शकतो. अशा वातावरणात चष्मा वापरा. जर तुमच्या डोळ्यांना त्रास होत असेल किंवा अस्वस्थ वाटत असेल, तर लेन्स घालणे टाळा.
तीव्र वेदना किंवा अंधुक दृष्टी असल्यास डॉक्टरांना भेटा
सतत लालसरपणा, वेदना, प्रकाशामुळे होणारी अस्वस्थता किंवा अंधुक दृष्टी याकडे दुर्लक्ष करू नका. जर फटाक्याचा एखादा कण किंवा ठिणगी डोळ्यात गेली, तर ती स्वतःहून काढण्याचा प्रयत्न करू नका; डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
ALSO READ: प्रदूषणापासून मुलांचे संरक्षण करायचे आहे? योग्य मास्क निवडताना या महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवा!
धुरापासून आपल्या फुफ्फुसांचे संरक्षण करण्यासाठी ५ खबरदारी
प्रदूषणाची पातळी जास्त असताना घरातच थांबा.
दिवाळीच्या दिवशी आणि त्यानंतर वायू प्रदूषण वाढू शकते. त्यामुळे, लहान मुले, वृद्ध व्यक्ती आणि श्वसनविकार असलेल्या व्यक्तींनी घराबाहेरील अनावश्यक हालचाली टाळाव्यात. घरातून बाहेर पडण्यापूर्वी नेहमी AQI तपासा.
गरज असल्यास एन९५ मास्क घाला
प्रदूषणाच्या वेळी बाहेर जाणे आवश्यक असल्यास, व्यवस्थित बसणारा N95 मास्क वापरा . यामुळे हवेतील अनेक सूक्ष्म कण तुमच्या श्वसनमार्गात जाण्यापासून रोखले जातात. अशा परिस्थितीत नेहमीचे कापडी मास्क योग्य नसतात.
सकाळचे चालणे आणि घराबाहेरील व्यायाम टाळा
जर तुमच्या शहराचा AQI (हवेची गुणवत्ता निर्देशांक) खराब असेल, तर उद्यानात धावणे, सायकल चालवणे किंवा जोरदार व्यायाम करणे टाळा. प्रदूषणाच्या काळात शारीरिक श्रम केल्याने तुम्ही अधिक प्रदूषित हवा श्वासावाटे आत घेऊ शकता. त्याऐवजी घरातच हलकेफुलके व्यायाम करण्याचा प्रयत्न करा.
घरात धूर साचू देऊ नका
जेव्हा खूप धूर असेल तेव्हा खिडक्या आणि दारे बंद ठेवा. धूप, अगरबत्ती किंवा जास्त धूर निर्माण करणाऱ्या इतर गोष्टी जाळणे टाळा. हवेची गुणवत्ता चांगली असेल तेव्हाच हवा खेळती ठेवा.
औषधे आणि इनहेलर जवळ ठेवा
दमा किंवा फुफ्फुसाचा आजार असलेल्या व्यक्तींनी आपली डॉक्टरांनी लिहून दिलेली औषधे आणि इनहेलर जवळ ठेवावेत. डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्याशिवाय औषधे बदलू नका. श्वास घेण्यास होणारा त्रास किंवा छातीत जडपणा वाढल्यास, ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
तात्काळ वैद्यकीय मदत केव्हा घ्यावी?
जर तुम्हाला श्वास घेण्यास तीव्र त्रास, छातीत दुखणे, चक्कर येणे किंवा डोळ्यांत तीव्र वेदना आणि अंधुक दिसणे यांसारखी लक्षणे जाणवत असतील, तर घरगुती उपाय करून वेळ वाया घालवू नका. तात्काळ वैद्यकीय मदत घ्या
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.