Kids story : हिवाळ्याचे दिवस होते. राजा कृष्णदेवराय आपल्या काही मंत्र्यांसोबत एका कामासाठी शहराबाहेर जात होते. चालत असताना, राजाची नजर एका वृद्ध भिकाऱ्यावर पडली, जो कडाक्याच्या थंडीत कुडकुडत एका दगडावर बसला होता.
आता भिकाऱ्याची अवस्था पाहून राजाला आश्चर्य वाटले. त्याने आपला रथ थांबवला. राजा कृष्णदेवरायाने काही वेळ त्या भिकाऱ्याकडे पाहिले, मग आपली मौल्यवान शाल काढून त्याला पांघरली. राजाची उदारता पाहून, सर्वजण स्तुती करू लागले. सर्वजण राजाची स्तुती करण्यात व्यस्त असताना, तेनालीराम एकटाच शांत राहिला. तेनालीचे मौन पाहून राजपुत्राने बोलण्याची संधी साधली.
ALSO READ: तेनालीराम कहाणी : राजाचे स्वप्न
तो स्पष्टपणे म्हणाला, “काय झाले, तेनालीराम? इथे सगळे राजाच्या कामाची प्रशंसा करत आहे? फक्त तूच गप्प आहे. राजाच्या औदार्याबद्दल तुला काही शंका आहे का?” तेनालीराम गप्पच राहिला. आता तेनालीरामच्या शांततेमुळे राजालाही राग आला. तो महालात परतला.
दुसऱ्या दिवशी, जेव्हा दरबार भरला, तेव्हा राजाने सर्वप्रथम तेनालीरामला उद्देशून विचारले, तू काल गप्प उभा होतास.” राजाने विचारले तरी तेनालीरामकाहीच बोलला नाही. राजाला प्रचंड राग आला आणि त्याने तेनालीला एका वर्षाच्या वनवासाची शिक्षा सुनावली. शिक्षा सुनावताना राजा म्हणाला, “तुम्ही आत्ताच्या आत्ता विजयनगर सोडून जायलाच हवे. जाताना, बाकी सर्व काही इथेच सोडून फक्त एकच वस्तू सोबत घेऊ शकता. सांगा, तुम्हाला सोबत काय न्यायचे आहे?” तेनालीराम हसून म्हणाला, “महाराज, तुमची शिक्षासुद्धा माझ्यासाठी बक्षिसासारखीच आहे. पण जर तुमची परवानगी असेल, तर तुम्ही काल त्या म्हाताऱ्या भिकाऱ्याला दिलेली शाल मला माझ्यासोबत घेऊन जायला आवडेल.” तेनालीचे शब्द ऐकून सर्व दरबारी आणि राजा थक्क झाले. तो शाल परत कशी मागू शकत होता? तसे करणे हा राजाचा अपमान ठरला असता. आता शाल शिक्षेशी जोडली गेल्यामुळे, राजाने त्या म्हाताऱ्या भिकाऱ्याला शालीसह दरबारात हजर करण्याचा आदेश दिला. आदेशानुसार, सैनिकांनी थोड्याच वेळात त्या म्हाताऱ्या भिकाऱ्याला दरबारात आणले. राजा कृष्णदेव भिकाऱ्याला म्हणाले, “आम्ही काल दिलेली शाल परत कर. त्याबदल्यात आम्ही तुला इतर मौल्यवान वस्त्रे आणि शाली देऊ.” राजाचे शब्द ऐकून भिकारी घाबरला आणि इकडेतिकडे पाहू लागला. सैनिकांनी आग्रह केल्यावर तो म्हणाला, “महाराज, मी ती शाल विकून माझी भाकर खाल्ली.” त्या म्हाताऱ्या भिकाऱ्याकडून हे ऐकून राजा कृष्णदेवराय क्रोधाने भडकले. पण हा त्यांच्या प्रतिष्ठेचा प्रश्न असल्याने, त्यांनी अधिक काही न बोलता त्या भिकाऱ्याला दरबारातून निघून जाण्याचा आदेश दिला. तेनालीकडे वळून ते म्हणाले, “आम्हाला सरळ उत्तर दे. काल तू गप्प का होतास? कालचे आमचे काम तुला आवडले नाही का?”
ALSO READ: तेनालीराम कहाणी : चित्रकार तेनालीराम
तेनालीरामने हात जोडून म्हटले, “महाराज, मला क्षमा करा! माझ्या मौनाचे उत्तर तुम्हाला त्या भिकाऱ्याकडून आधीच मिळाले आहे. त्या भिकाऱ्याला महागड्या शालीची गरज नव्हती, तर पोट भरण्यासाठी भाकरीची गरज होती. तुम्हाला शाल देण्याचा मोह मला आवरता आला नाही, म्हणून मी गप्प राहिलो.” तेनालीरामच्या शब्दांनी राजा कृष्णदेवराय प्रभावित झाले. त्यांनी तात्काळ आपल्या मंत्र्यांना शहरात अशी व्यवस्था करण्याचा आदेश दिला की कोणत्याही नागरिकाला अन्नासाठी भीक मागावी लागणार नाही.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
ALSO READ: तेनालीराम कहाणी : सोन्याच्या नाण्यांची पिशवी