पितृपक्षाच्या (श्राद्धाच्या) महाप्रसादाचे ताट हे अत्यंत सात्विक, पारंपरिक आणि कांदा-लसूण विरहित असते. पूर्वजांप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी आणि त्यांना तृप्त करण्यासाठी या ताटात ठराविक पारंपरिक पदार्थांचा समावेश केला जातो. महाराष्ट्रीयन पितृपक्ष महाप्रसादाच्या ताटातील प्रमुख पदार्थ जाणून घ्या…
१. गोड पदार्थ
तांदळाची किंवा गव्हाची खीर: नैवेद्यात खिरीला मुख्य स्थान असते.
पुरणपोळी किंवा गव्हाची पोळी: अनेक घरांमध्ये श्राद्धाच्या दिवशी पुरणपोळीचा बेत आवर्जून केला जातो.
पंचामृत: गूळ, चिंच, तिळ, खोबरे आणि खसखस घालून बनवलेले खाट-गोड पंचामृत.
२. तळणाचे प्रकार
उडदाचे वडे / भरडा वडे: पितृपक्षाच्या ताटात उडदाच्या डाळीचे वडे अनिवार्य मानले जातात.
अळूची वडी: वाफवून व तळून घेतलेली खमंग अळूची वडी.
भजी: बटाटा, आळूची पाने, भेंडी किंवा कारल्याची भजी.
कुरडई व पापड: तांदळाची कुरडई किंवा उडदाचा पापड.
३. भाज्यांचे प्रकार
(कांदा-लसूण विरहित) श्राद्धाच्या ताटात ५ ते ६ प्रकारच्या सात्विक भाज्या बनवल्या जातात:
अळूची पातळ भाजी (चिंच-गूळ घालून केलेली)
लाल भोपळ्याची भाजी
गवारीची भाजी मेथी किंवा पडवळाची भाजी
कारल्याची भाजी किंवा भेंडीची भाजी
४. भात आणि आमटी
वरण-भात: शिजवलेल्या भातावर पिवळे वरण आणि साजूक तुपाची धार सोडली जाते.
कटाची आमटी / कढी: चणा डाळीच्या कटाची कांदा-लसूण विरहित गरमागरम आमटी किंवा ताज्या ताकाची कढी.
५. तोंडी लावण्यासाठी काकडीची किंवा भोपळ्याची कोशिंबीर (दही व दाण्याचे कूट घालून)लिंबू आणि मीठ
नैवेद्याची विशेष परंपरा:ताट वाढून झाल्यावर पानावर साजूक तूप, काळं तिळ आणि तुळशीचे पान ठेवून पितरांना (आणि कावळ्यासाठी पिंडावर) अन्न अर्पण केले जाते.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
ALSO READ: Rice Kheer recipe : पितृपक्षात स्वादिष्ट तांदळाची खीर बनवा
Edited By- Dhanashri Naik
ALSO READ: पितृपक्षात पितरांच्या नैवेद्यासाठी केल्या जाणार्या भाज्या