सर्वांगासन हे एक लोकप्रिय उलटे योगासन आहे, ज्याला इंग्रजीमध्ये ‘शोल्डर स्टँड पोज’ म्हणून ओळखले जाते. या आसनामध्ये, शरीराचे वजन प्रामुख्याने खांद्यावर आणि पाठीच्या वरच्या भागावर असते, तर पाय सरळ वरच्या दिशेने ताणलेले असतात. योग परंपरेनुसार, हे शरीर आणि मनासाठी फायदेशीर मानले जाते. नियमितपणे आणि योग्य तंत्राने याचा सराव केल्यास, संतुलन, शारीरिक जाणीव, खांद्यांची आणि पोटाच्या स्नायूंची ताकद, तसेच लवचिकता सुधारण्यास मदत होते.
ALSO READ: उच्च रक्तदाब असणाऱ्यांनी कोणते योगासन करावे जाणून घ्या
मात्र, नवशिक्यांसाठी हे आसन सोपे नाही आणि त्यामुळे मान व खांद्यांवर बराच ताण येऊ शकतो. म्हणून, हे आसन घाईघाईने किंवा चुकीच्या पद्धतीने करू नये. नवशिक्यांनी प्रशिक्षित योग शिक्षकाच्या देखरेखीखाली याचा सराव करणे सर्वोत्तम आहे.
सर्वांगासनाचे फायदे
जांघ आणि आजूबाजूच्या भागातील आजार (ज्याला हर्निया असेही म्हणतात) बरे केले जाऊ शकतात.
सर्वांगासनाचा नियमित सराव केल्याने शरीराचे वजन कमी होण्यास आणि योग्य वजन राखण्यास मदत होते.
यामुळे महिलांमधील मासिक पाळीचे विकार, वारंवार होणारे गर्भपात, श्वेतप्रदर आणि वंध्यत्व यावरही उपचार करता येतात.
मूत्रपिंडाचे विकार बरे होतात आणि मूत्राशयसुद्धा व्यवस्थित काम करू लागते.
या योगासनाच्या नियमित सरावाने दृष्टी सुधारते.
टीप: सर्वांगासन हे थायरॉईड, रक्तदाब, मायग्रेन, वजन कमी करणे किंवा इतर कोणत्याही आजारावर खात्रीशीर उपाय नाही.
ALSO READ: बद्धकोष्ठता आणि गॅसने त्रस्त आहात? रोज करा मलासन; पोटाच्या समस्या कमी करण्यास होऊ शकते मदत!
सर्वांगासन कसे करावे?
१- चटईवर पाठीवर सरळ झोपा.
२- दोन्ही पाय हळूहळू वर उचला.
३- कंबर आणि नितंब वर उचलताना हातांनी पाठीला आधार द्या.
४- पाय हळूहळू वर सरळ करा.
५- शरीर शक्यतो सरळ रेषेत ठेवा, पण मान वाकवू नका किंवा डावीकडे-उजवीकडे वळवू नका.
६- सामान्यपणे श्वास घ्या.
७- परत येण्यासाठी, आधी गुडघे वाकवा, नंतर कंबर हळूहळू खाली आणा आणि शेवटी पाय जमिनीवर ठेवा.
ALSO READ: सुरकुत्या आणि वृद्धत्वाची चिन्हे कमी करण्यासाठी हे योगासने करा
सर्वांगासन किती वेळ करावे?
नवशिक्यांनी सुरुवातीला हे आसन केवळ १०-२० सेकंदच आरामात धरून ठेवण्याचा प्रयत्न करावा.
जर आसन पूर्णपणे आरामदायक वाटत असेल, तर अनुभवी व्यक्ती हे आसन सुमारे ३०-६० सेकंद धरून ठेवू शकतात.
वेळ वाढवण्यापेक्षा योग्य स्थिती आणि वेदनामुक्त सरावाला प्राधान्य द्या. जर तुमच्या मानेत, खांद्यांमध्ये किंवा डोक्यात वेदना किंवा दाब जाणवत असेल, तर ताबडतोब आसन सोडा.
कोणती सावधगिरी बाळगावी
ज्या लोकांना मानेचे विकार, काचबिंदू/डोळ्यांचे काही आजार, अनियंत्रित उच्च रक्तदाब, हृदयाचे विकार किंवा मानेच्या मणक्याचे विकार आहेत, त्यांनी सर्वांगासन करण्यापूर्वी डॉक्टर किंवा योग तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By – Priya Dixit