थंडीच्या दिवसांत शरीराला ऊब मिळण्यासाठी आणि ऊर्जा टिकवून ठेवण्यासाठी बाजरी, ज्वारी आणि नाचणीसारख्या तृणधान्यांचे पौष्टिक थालीपीठ हा नाश्त्याचा सर्वोत्तम पर्याय आहे. हे थालीपीठ प्रोटीन, फायबर आणि लोहाने भरपूर असते. पारंपरिक भाजणी नसेल, तरीही घरात उपलब्ध असणाऱ्या पिठांपासून झटपट तयार होणाऱ्या पौष्टिक मिश्र पिठाच्या थालीपीठाचे साहित्य आणि कृती खालीलप्रमाणे आहे:  

 

आवश्यक साहित्य

पिठांचे प्रमाण:

• ज्वारीचे पीठ: १/२ कप

• बाजरीचे पीठ: १/२ कप (थंडीसाठी अत्यंत गुणकारी)

• नाचणीचे पीठ: १/४ कप (कॅल्शियमचा उत्तम स्रोत)

• गव्हाचे पीठ: १/४ कप

• बेसन (चणा डाळ पीठ): १/४ कप

 

मसाले आणि भाज्या:

• कांदा: १ मध्यम (बारीक चिरलेला)

• हिरवी मिरची-लसूण-आले पेस्ट: १ ते २ मोठे चमचे

• पांढरे तीळ: २ मोठे चमचे (थंडीत शरीराला ऊब देतात)

• ओवा: १/२ लहान चमचा (पचनासाठी चांगला)

• हळद पावडर: १/२ लहान चमचा

• धणे-जिरे पावडर: १ लहान चमचा

• बारीक चिरलेली कोथिंबीर: १/२ कप

• चवीनुसार मीठ

• तेल किंवा तूप: थालीपीठ भाजण्यासाठी

• कोमट पाणी: पीठ मळण्यासाठी

 

बनवण्याची सोपी कृती

पीठ मळणे: एका मोठ्या परातीमध्ये सर्व प्रकारची पिठे (ज्वारी, बाजरी, नाचणी, गहू आणि बेसन) एकत्र करून घ्या. त्यात बारीक चिरलेला कांदा, कोथिंबीर, हिरवी मिरची-लसूण पेस्ट, पांढरे तीळ, ओवा, हळद, धणे-जिरे पावडर आणि चवीनुसार मीठ घाला.

 

मऊ सरसरीत गोळा करणे: सर्व कोरडे मिश्रण आधी हाताने एकत्र करा. त्यानंतर आवश्यकतेनुसार थोडे थोडे कोमट पाणी घालून मऊसर पीठ मळून घ्या (पीठ जास्त घट्ट किंवा जास्त पातळ असू नये). मळलेले पीठ १० मिनिटे झाकून ठेवा.

 

थालीपीठ थापणे: एक स्वच्छ सुती (कॉटन) कपडा किंवा बटर पेपर पाण्यात ओला करून पोळपाटावर पसरवा. पिठाचा मध्यम आकाराचा गोळा घेऊन तो ओल्या हाताने कपड्यावर गोल आणि पातळ थापून घ्या. थापताना बोटे अधूनमधून पाण्यात बुडवून घ्या म्हणजे पीठ चिकटणार नाही.

 

छिद्रे पाडणे: थालीपीठ थापून झाल्यावर त्याच्या मध्यभागी आणि बाजूंनी बोटाने ३-४ छोटी छिद्रे करा, जेणेकरून थालीपीठ सर्व बाजूंनी व्यवस्थित भाजले जाईल.

 

भाजणे: तवा चांगला गरम करून त्याला थोडे तेल किंवा तूप लावा. कपड्यासहित थालीपीठ तव्यावर उलटे टाका आणि वरून कपडा अलगद काढून घ्या.

 

खरपूस शेकणे: थालीपीठाच्या छिद्रांमध्ये आणि कडेने थोडे तेल किंवा तूप सोडा. तव्यावर झाकण ठेवून २-३ मिनिटे मध्यम आचेवर थालीपीठ खालच्या बाजूने छान सोनेरी आणि कुरकुरीत होईपर्यंत भाजू द्या.

 

दुसरी बाजू भाजणे: झाकण काढून थालीपीठ उलटा आणि दुसऱ्या बाजूनेही डाग पडेपर्यंत खमंग भाजून घ्या.

 

सर्व्हिंग टीप: हे गरमागरम पौष्टिक थालीपीठ ताज्या लोण्यासोबत, घट्ट दह्यासोबत किंवा हिरव्या मिरचीच्या खमंग ठसकेबाज ठेच्यासोबत खायला अप्रतिम लागते. थंडीच्या दिवसांत अधिक पोषणासाठी तुम्ही या पिठात बारीक चिरलेली ताजी मेथी किंवा कद्दूकस केलेला दुधी भोपळा/गाजर देखील मिक्स करू शकता.