जागतिक मानसिक आरोग्य दिन दरवर्षी १० ऑक्टोबर रोजी जगभरात साजरा केला जातो. या दिवसाचा मुख्य उद्देश लोकांमध्ये मानसिक आरोग्याविषयी जागरूकता निर्माण करणे, मानसिक आजारांशी संबंधित गैरसमज व सामाजिक कलंक दूर करणे आणि मानसिक आरोग्यासाठी मदत मिळवण्यास प्रोत्साहन देणे हा आहे.
जागतिक मानसिक आरोग्य दिन दरवर्षी १० ऑक्टोबर रोजी साजरा केला जातो. मानसिक आरोग्याबाबत जागरूकता वाढवणे, कलंक दूर करणे आणि मानसिक आरोग्य सेवांची उपलब्धता वाढवणे हे त्याचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
इतिहास
१९९२ मध्ये रिचर्ड हंटर (WFMH चे उपसचिव) यांच्या पुढाकाराने पहिल्यांदा जागतिक मानसिक आरोग्य दिन साजरा करण्यात आला. सुरुवातीच्या तीन वर्षांत विशिष्ट थीम नव्हती. फक्त जागरूकता आणि शिक्षणावर भर होता. तसेच १९९४ पासून दरवर्षी एक विशिष्ट थीम जाहीर केली जाते. पहिली थीम होती “जगभरातील मानसिक आरोग्य सेवांची गुणवत्ता सुधारणे”.
प्रमुख मुद्दे:वर्ल्ड फेडरेशन फॉर मेंटल हेल्थ (WFMH) द्वारे १९९२ मध्ये या दिवसाची सुरुवात करण्यात आली. WHO देखील या उपक्रमाला पाठिंबा देते आणि दरवर्षी एका विशिष्ट संकल्पनेवर आधारित मोहीम राबवते.
मानसिक आरोग्य चांगले ठेवण्यासाठी महत्त्वाच्या टिप्स
१. संवाद साधा: तुमच्या भावना आणि त्रास जवळच्या व्यक्तींशी किंवा मित्रांशी बोलून दाखवा.
२. व्यायाम आणि आहार: नियमित व्यायाम, पुरेशी झोप आणि संतुलित आहार मानसिक स्वास्थ्यासाठी अत्यंत आवश्यक आहे.
३. ताणतणाव व्यवस्थापन: ध्यान, योगासने आणि आवडीच्या गोष्टींसाठी वेळ काढा.
४. मदत मागण्यास हिचकिचावू नका: गरज भासल्यास मानसोपचारतज्ज्ञ किंवा समुपदेशकांचा सल्ला नक्की घ्या.
आजच्या दिवशी काय करता येईल?
स्वतःच्या आणि जवळच्या लोकांच्या मानसिक आरोग्याकडे लक्ष द्या.
तणाव, चिंता किंवा नैराश्य जाणवत असल्यास मदत घ्यायला कचरू नका.
इतरांशी संवाद साधा व ऐकणेही मोठी मदत असते.
विश्रांती, व्यायाम, चांगली झोप आणि सकारात्मक सवयींना प्राधान्य द्या.
महत्त्वाची आठवण:
मानसिक आरोग्य शारीरिक आरोग्याइतकेच महत्त्वाचे आहे. मदत मागणे हे कमकुवतपणाचे लक्षण नसून शक्तीचे लक्षण आहे.
उद्देश व महत्त्व
मानसिक आरोग्याबाबत जागरूकता वाढवणे
मानसिक आजारांबाबतचा कलंक आणि भेदभाव दूर करणे
मानसिक आरोग्य सेवांची उपलब्धता आणि गुणवत्ता सुधारणे
मानसिक आरोग्य हे शारीरिक आरोग्याइतकेच महत्त्वाचे आहे हे अधोरेखित करणे
सरकारे, संस्था, समुदाय आणि व्यक्ती यांना एकत्र आणून कृती करण्यास प्रोत्साहन देणे
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीचीपूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.