ऑक्टोबर महिना हा जगभरात ‘स्तन कर्करोग जागरूकता महिना’ म्हणून पाळला जातो. स्त्रियांमध्ये वेगाने वाढणाऱ्या स्तन कर्करोगाबद्दल जनजागृती करणे, प्राथमिक टप्प्यातच रोगाचे निदान व्हावे यासाठी प्रोत्साहन देणे आणि रुग्णांना मानसिक बळ देणे हा या मोहिमेचा मुख्य उद्देश आहे.
‘गुलाबी रिबन’ (Pink Ribbon) चे महत्त्व
गुलाबी रिबन हे स्तन कर्करोग जागरूकतेचे आणि आशेचे जागतिक प्रतीक आहे. या संपूर्ण महिन्यात जगभरातील विविध ऐतिहासिक इमारती आणि संस्था गुलाबी दिव्यांनी उजळून निघतात, तसेच लोक गुलाबी रिबन लावून या मोहिमेत सहभागी होतात.
‘स्वयं-तपासणी’ (Self-Exam) आणि लक्षणे
स्तन कर्करोगाचे वेळीच निदान झाल्यास तो पूर्णपणे बरा होऊ शकतो. त्यामुळे प्रत्येक स्त्रीने वयाच्या २० ते २५ नंतर महिन्यातून एकदा स्वतःची स्तन तपासणी करणे गरजेचे आहे.
महत्त्वाची लक्षणे
स्तनात किंवा काखेत गाठ जाणवणे (जी सामान्यतः वेदनाहीन असते).
स्तनांचा आकार, त्वचा किंवा स्वरूपात बदल होणे.
त्वचेवर खड्डे पडणे, लालसरपणा येणे किंवा त्वचा संत्र्याच्या सालीसारखी होणे.
निप्पल आत ओढले जाणे किंवा निप्पलमधून असामान्य द्रव/रक्त येणे.
निदानासाठी महत्त्वाच्या चाचण्या
मॅमोग्राफी : वयाच्या ४० ते ४५ नंतर दर १ ते २ वर्षांनी स्त्रियांनी मॅमोग्राफी चाचणी करून घेणे अत्यंत फायदेशीर ठरते.
अल्ट्रासाऊंड आणि बायोप्सी : गाठ संशयित आढळल्यास डॉक्टर या चाचण्यांचा सल्ला देतात.
कर्करोगाचा धोका कसा कमी करावा?
सकस आहार: हिरव्या पालेभाज्या, फायबर आणि अँटीऑक्सिडंट्सयुक्त घटकांचा आहारात समावेश करा.
वजन नियंत्रणात ठेवा: जास्त वजन किंवा लठ्ठपणामुळे इस्ट्रोजनचे प्रमाण वाढून धोका वाढू शकतो.
नियमित व्यायाम: रोज किमान ३० मिनिटे शारीरिक हालचाल किंवा व्यायाम करा.
धूम्रपान व मद्यपान टाळा: धूम्रपान आणि मद्यपानामुळे कर्करोगाचा धोका मोठ्या प्रमाणात वाढतो.”योग्य वेळी निदान आणि योग्य उपचार, हाच स्तन कर्करोगावर मात करण्याचा सर्वात मोठा मार्ग आहे!”
महत्त्व
स्तन कर्करोग हा महिलांमध्ये होणारा सर्वात सामान्य कर्करोग आहे.
लवकर निदान झाल्यास पूर्ण बरे होण्याची शक्यता खूप जास्त असते.
जागरूकता, नियमित तपासणी आणि वेळेवर उपचार यामुळे मृत्यूदर कमी होऊ शकतो.
लक्षात ठेवा:
स्तन कर्करोग फक्त महिलांनाच नाही, पुरुषांनाही होऊ शकतो.
आजपासून स्वतःची आणि आपल्या प्रियजनांची काळजी घेऊया.